با کارشناسان ما تماس بگیرید ۰۲۱-۲۲۲۱۸۰۰۱

قوانین سفته

سفته هم مثل چک و برات یکی از انواع اسناد تجاری است. این سند تجاری در معاملات تجاری و بازرگانی کاربرد بسیار زیادی دارد. سفته سندی است که تعهد می آفریند و صادر کننده آن باید وجه نوشته شده در آن را پرداخت کند. در واقع ریشه به وجود آمدن بیشتر اسناد تجاری به این علت است که جا به جا کردن پول برای انجام معاملات کاری سخت و پرخطر بوده و هنوز هم این کار پرخطر است. البته این روزها سفته در بیشتر موارد حکم ضمانت را دارد و در بیشتر موارد برای انجام معاملات از چک استفاده می شود.

نکته مهم در مورد سفته این است که این سند تجاری هنوز هم بعد از مدت زمان زیادی که از وجود آن می گذرد جایگاهی شبیه به چک پیدا نکرده و حتی قوانین و مقررات آن نسبت به چک برای بسیاری از مردم ناشناخته است.

نکته مهم در مورد سفته این است که مبلغ تعهد داده شده در سفته باید در تاریخ مشخص و یا حتی عندالمطالبه پرداخت شود.

مبلغ ذکر شده در سفته تنها به کسی پرداخت می شود که سفته در وجه او صادر شده و اگر بخش نام سفته خالی یا در وجه حامل ذکر شده باشد مبلغ سفته به کسی تعلق می گیرد که سفته در دست او باشد.

البته خوشبختانه سفته دارای سقف است و برای مثال یک سفته ده میلیون ریالی تنها همین اندازه تعهد مالی به همراه دارد. امکان درج مبلغ دلخواه مانند چک در سفته وجود ندارد. برای رسیدن به مبلغ دلخواه باید به همان اندازه سفته تهیه کنید.

برای صدور آن نیز باید یکسری موارد رعایت شود تا سفته در مقام سند تجاری باقی بماند. در توضیحات حقوقی در مورد سفته معمولا عنوان می شود که اگر نکات صحیح در صدور سفته رعایت نشود سفته دیگر حکم یک سند تجاری را ندارد و تنها یک سند عادی در نظر گرفته می شود. در این صورت دیگر مزایای اسناد تجاری شامل آن سفته نخواهد بود.

مراحل صحیح صدور یک سفته

1 – نوشتن مبلغ مشخص

علاوه بر محدودیتی که در مورد مبلغ سفته وجود دارد باید مبلغ مورد نظر که قطعا کمتر یا برابر با سقف سفته است در سفته درج شود. مبلغ سفته باید به حروف نوشته شود تا از سو استفاده از سفته جلوگیری شود.

2 – تاریخ صدور سفته

طبق قانون اسناد تجاری تاریخ صدور سفته نیز باید در آن ذکر شود، در غیر این صورت سند ارزش تجاری نخواهد داشت. تاریخ مورد نظر باید روز و ماه و سال را در بر داشته باشد و به حروف هم نوشته شود.

3 – نام گیرنده در سفته

نام گیرنده که به عنوان طلبکار تعهد مورد نظر شناخته می شود در سفته نوشته شود. همانطور که توضیح دادیم اگر نامی در سفته ذکر نشود، هویت سفته در وجه حامل خواهد بود. برای امنیت بیشتر بهتر است حتما نامی در سفته نوشته شود.

4 – تاریخ پرداخت سفته

تاریخ پرداخت سفته را می توان مهمترین بخش از آن دانست. در صورتی که تاریخ پرداخت در سفته نوشته نشود، سفته در زمان حال قابل وصول و ادعا خواهد بود و شخص دارنده هر زمان می تواند برای دریافت مبلغ آن اقدام کند. بهتر است تاریخ پرداخت نیز شامل اعداد روز و ماه و سال (به عدد و حروف) باشد.

5 – امضا یا مهر صادرکننده سفته

با درج مهر یا امضای صادر کننده سفته، تعهد وی در قبال این سند تجاری آغاز می شود. نکته مهم در مورد امضا یا مهر سفته این است که این مورد و همه مواردی که پیشتر گفتیم باید توسط صادر کننده در سفته ذکر شود.

موارد عدم رعایت مقررات سفته

  • اگر فاقد امضاء یا مهر باشد، سفته سندیت ندارد یعنی حتی یک سند عادی هم نیست.
  • در صورتی که سفته فاقد تاریخ باشد: سفته به رؤیت محسوب می شود. یعنی تاریخ رویت چک، تاریخ صدور محسوب می شود.
  • در صورتی که سفته فاقد محل پرداخت باشد: محل صدور، محل پرداخت محسوب می شود.
  • درصورتیکه سفته فاقد محل صدور باشد: سفته همچنان معتبر خواهد بود ولی اعتبار اسناد تجاری را ندارد و فقط یک سند مدنی است و محلی که کنار نام متعهد ذکر شده است، محل صدور می باشد.
  • اگر سفته در وجه شخصی معینی صادر شود نام وی باید حتما ذکر شود و اگر ذکر نشود، عنوان در وجه حامل در آن ذکر می شود.

سفته را می توان به سه طریق زیر صادر نمود:

  • به نام شخص معین
  • در وجه حامل: در این صورت مالک سفته کسی خواهد بود که آن را در دست دارد. چنانچه در سفته نام کسی که سفته به نفع او صادر می شود ذکر نشود، سفته در وجه حامل محسوب می شود.
  • حواله کرد: عبارت” به حواله کرد” به این معنی است که یا وجه سفته به شخص مشخصی پرداخت شود (که در متن سفته  اسم او قید  گردیده است) یا به هر کسی که وی اعلام کرده است. عبارت ”به حواله کرد” در واقع به فرد این اختیار را می دهد که سفته  (طلب خود) را  به شخص دیگری منتقل نماید.

پشت نویسی سفته

پشت نویسی (ظهر نویسی) شیوه رایج در اسناد تجاری از جمله سفته است که برای موارد زیر انجام می گیرد:

  • بابت انتقال: در این حالت، ظهرنویسی طریقه انتقال حقوق سفته می باشد. بنابراین علاوه بر اینکه مالکیت سفته به دیگری منتقل می شود، کلیه حقوقی که از سفته ناشی می شود نیز از جمله طلب، ضمانت و… را به انتقال گیرنده واگذار می شود.چنانچه، مقصود از ظهرنویسی، قید نشده باشد فرض بر اینست که ظهرنویسی برای انتقال است.
  • بابت ضمانت: یکی از کاربرد های ظهر نویسی سفته بابت ضمانت می باشد. به این صورت که شخص ثالثی پرداخت سفته را تضمین می نماید تا در صورت عدم پرداخت آن در موعد مقرر، دارنده بتواند به آن شخص یا اشخاص مراجعه بنماید.
  • بابت وکالت: ظهرنویسی به عنوان وکالت که ظهرنویسی برای وصول نیز نامیده می شود، عبارتست از اینکه دارنده سفته بدون آنکه مالکیت آن را به دیگری منتقل نماید، با پشت نویسی شخص دیگری را مأمور می کند که وجه آن را در سررسید از صادر کننده دریافت نماید.

مسؤولیت قانونی نپرداختن مبلغ سفته

اساسا نپرداختن وجه سفته، جرم نیست و بر خلاف چک، صدور سفته بلامحل مجازات کیفری در پی  ندارد و دارنده سفته، در صورت نبودن وجه، تنها می تواند به دادگاه حقوقی مراجعه و اقدامات لازم را که در زیر به آن اشاره شده انجام دهد.

اقدامات لازم برای وصول سفته و شکایت از سفته

دارنده سفته میبایست  در تاریخ سررسید، آن  را مطالبه و در صورت وجود وجه آن را وصول کند، ولی چنانچه  مبلغ  سفته پرداخت نشد، دارنده سفته باید ظرف ۱۰ روز از تاریخ سر رسید، سفته را واخواست کند.

واخواست شکایت دارنده سفته علیه صادر کننده آن است مبنی براینکه  سفته  در سررسید آن پرداخت نشده است. از آنجایی  که این اعتراض باید به صادرکننده اطلاع داده  شود، واخواست در برگه‌های چاپی که از طرف وزارت دادگستری تهیه شده موجود می باشد، علاوه بر این بانک‌ها نیز واخواست ‌نامه چاپی مخصوص دارند. در واخواست رونوشت کامل سفته نوشته می‌شود و دستور پرداخت وجه سفته که به وسیله دادگاه انجام می‌گیرد، قید می شود.

همانطور که قبلا اشاره شد، واخواست سفته برای بهره مندی از مزایای اسناد تجاری  از جمله  خسارت تاخیر تادیه و توقیف اموال قبل از صدور حکم و سایر مزایای تجاری لازم  است.

هر چند بدون واخواست نیز امکان مطالبه وجه آن وجود دارد ولی در این حالت سفته در حد  رسید عادی خواهد بود و دعوی ناشی از آن نیز یک دعوای مدنی خواهد بود.

خسارت تأخیر تأدیه سفته

مطابق ماده ۵۲۲ ” قانون آیین دادرسی مدنی ” خسارت تأخیر تأدیه در سفته با وجود سه شرط زیر قابل مطالبه می باشد:

  • تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه.
  • توانایی مالی صادر کننده و امتناع وی از پرداخت  وجه سفته.
  • مطالبه دارنده سفته.

میزان خسارت طبق نرخ سالانه توسط بانک مرکزی اعلام می شود.

مبدأ محاسبه میزان خسارت تأخیر تأدیه، زمان مطالبه وجه سفته  می باشد.

سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید
به بالای صفحه بردن